Τι σημαίνει πραγματικά «ΔΕΠΥ»; Είναι «πάθηση», πόσο συχνή είναι και γιατί δεν χρειάζεται πανικός
Όσα εξηγούν οι Πανεπιστημιακές Παιδοψυχιατρικές Κλινικές στους γονείς που ακούν για πρώτη φορά τα τέσσερα αυτά γράμματα.
Τι σημαίνει ΔΕΠΥ στα παιδιά; Είναι ασθένεια ή νευροαναπτυξιακή ιδιαιτερότητα; Πόσο συχνή και πόσο σοβαρή είναι σύμφωνα με το ΕΚΠΑ, τον ΠΟΥ και τη διεθνή ιατρική έρευνα.
Βασικά Σημεία Κλινικής & Παιδαγωγικής Καθοδήγησης
- Η ΔΕΠΥ ΔΕΝ είναι «ψυχική ασθένεια», ούτε νοητική υστέρηση: είναι ένας διαφορετικός νευροαναπτυξιακός ρυθμός ωρίμανσης των εκτελεστικών λειτουργιών του εγκεφάλου.
- Σύμφωνα με την Παιδοψυχιατρική Κλινική του ΕΚΠΑ και την Παγκόσμια Ομοσπονδία ΔΕΠΥ, εμφανίζεται στο 5%–7% των παιδιών σχολικής ηλικίας (1 με 2 παιδιά σε κάθε σχολική τάξη).
- Με έγκαιρη παιδαγωγική πλαισίωση, δομημένη ρουτίνα και εξάσκηση χωρίς ματαίωση, τα παιδιά με ΔΕΠΥ ανθίζουν σχολικά, συναισθηματικά και κοινωνικά.
Όταν ένας δάσκαλος, παιδίατρος ή ειδικός αναφέρει για πρώτη φορά τη λέξη «ΔΕΠΥ», η πρώτη αντίδραση σχεδόν κάθε γονιού είναι ένας κόμπος στο στομάχι: «Έχει κάποια πάθηση το παιδί μου; Είναι κάτι σοβαρό; Θα έχει πρόβλημα στη ζωή του;»
Πάρτε μια βαθιά, ήρεμη ανάσα. Ας δούμε τι απαντά η επίσημη ιατρική και πανεπιστημιακή κοινότητα (Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», Ελληνική Εταιρεία Μελέτης ΔΕΠΥ, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής):
1️⃣ Τι σημαίνουν τα αρχικά ΔΕΠΥ και τι είναι στην πραγματικότητα; ΔΕΠΥ σημαίνει «Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας» (διεθνώς ADHD). Στην ιατρική ταξινόμηση (DSM-5-TR και ICD-11 του ΠΟΥ) κατατάσσεται στις νευροαναπτυξιακές καταστάσεις. Με απλά λόγια: ΔΕΝ είναι «αρρώστια», ΔΕΝ είναι «πάθηση» που κόλλησε το παιδί και ΔΕΝ έχει καμία απολύτως σχέση με χαμηλή νοημοσύνη. Αντίθετα, πάρα πολλά παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν απολύτως φυσιολογική ή και εξαιρετικά υψηλή ευφυΐα, δημιουργικότητα και φαντασία! Απλώς το «κέντρο ελέγχου» του εγκεφάλου τους (οι εκτελεστικές λειτουργίες που ρυθμίζουν την προσοχή, την οργάνωση και το φρένο της παρόρμησης) ωριμάζει με τον δικό του, λίγο πιο αργό ρυθμό.
2️⃣ Πόσο συχνή είναι; «Μόνο στο δικό μου παιδί συμβαίνει;» Καθόλου! Σύμφωνα με τη Διεθνή Δήλωση Ομοφωνίας της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας ΔΕΠΥ (World Federation of ADHD, 2021) και τις επιδημιολογικές μελέτες των ελληνικών πανεπιστημίων (ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, Πανεπιστήμιο Κρήτης), η ΔΕΠΥ αφορά το 5% έως 7% των παιδιών σχολικής ηλικίας. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε ελληνική σχολική τάξη των 20–25 μαθητών, υπάρχουν 1 με 2 παιδιά με ΔΕΠΥ!
3️⃣ Πόσο «σοβαρό» είναι; Είναι πρόβλημα; Η ίδια η ΔΕΠΥ δεν είναι απειλή για τη ζωή του παιδιού. Το πραγματικό «πρόβλημα» δημιουργείται μόνο όταν το παιδί μένει αβοήθητο και παρεξηγημένο: όταν ακούει όλη μέρα «είσαι τεμπέλης», «είσαι άτακτος» ή «δεν προσπαθείς», με αποτέλεσμα να πληγώνεται η αυτοεκτίμησή του. Αντίθετα, όπως τονίζουν οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες (NICE & American Academy of Pediatrics), όταν οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί κατανοήσουν πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος του παιδιού και του δώσουν οπτική δομή, μικρά βήματα και θετική ενίσχυση, η καθημερινότητα αλλάζει θεαματικά.
🌱 Πώς στέκεται το SynapsePlay δίπλα σας από την πρώτη μέρα: Σχεδιάσαμε το SynapsePlay ακριβώς για να διώξει το άγχος από το σπίτι. Μέσα από 20 σύντομα, ήρεμα παιχνίδια εκτελεστικών λειτουργιών (για ηλικίες 4–12 ετών), το παιδί γυμνάζει την προσοχή, τη μνήμη εργασίας και τον αυτοέλεγχό του χωρίς κανένα «έχασες», μετατρέποντας την ιδιαιτερότητά του σε δύναμη!