Ποια είναι τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ στα παιδιά; Πώς ξεχωρίζουμε το «ζωηρό παιδί» από τη ΔΕΠΥ

Βασικά Σημεία Κλινικής & Παιδαγωγικής Καθοδήγησης

• Τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ χωρίζονται διεθνώς (DSM-5-TR) σε δύο ομάδες: Απροσεξία και Υπερκινητικότητα / Παρορμητικότητα.
• Κάθε παιδί μπορεί να είναι ζωηρό ή αφηρημένο κάποιες μέρες· στη ΔΕΠΥ τα συμπτώματα επιμένουν για τουλάχιστον 6 μήνες και σε τουλάχιστον 2 περιβάλλοντα (π.χ. σπίτι ΚΑΙ σχολείο).
• Η διάγνωση γίνεται αποκλειστικά από εξειδικευμένο ιατρό ή διεπιστημονική ομάδα (Παιδοψυχίατρο, Αναπτυξιολόγο) και ποτέ από απλά τεστ στο διαδίκτυο.

«Μα όλα τα παιδιά τρέχουν και ξεχνάνε! Πού σταματάει η φυσιολογική παιδική ζωηράδα και πού ξεκινάει η ΔΕΠΥ;» Αυτή είναι η πιο συχνή —και πιο εύλογη— απορία που ακούνε οι ειδικοί στα Πανεπιστημιακά Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα και στις Παιδοψυχιατρικές Κλινικές.

Σύμφωνα με τα διεθνή διαγνωστικά κριτήρια (DSM-5-TR της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ICD-11), τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ οργανώνονται σε δύο βασικούς πυλώνες:

🔍 Α. Συμπτώματα Απροσεξίας (Δυσκολία ρύθμισης της εστίασης): • Δυσκολεύεται να κρατήσει την προσοχή του σε δραστηριότητες που απαιτούν πνευματική προσπάθεια (π.χ. μάθημα, οδηγίες) ή κάνει συχνά «λάθη απροσεξίας». • Συχνά μοιάζει να «μην ακούει» ακόμα κι όταν του μιλάτε πρόσωπο με πρόσωπο. • Ξεκινάει μια εργασία ή ένα παιχνίδι με ενθουσιασμό, αλλά αποσπάται και το αφήνει στη μέση. • Δυσκολεύεται να οργανώσει τα βήματά του και χάνει συχνά αντικείμενα (μολύβια, παγούρι, ζακέτα). • Εύκολα αποσπάται από τον παραμικρό ήχο ή εικόνα γύρω του.

⚡ Β. Συμπτώματα Υπερκινητικότητας & Παρορμητικότητας (Δυσκολία στο «φρένο»): • Στριφογυρίζει στην καρέκλα, κουνάει διαρκώς χέρια ή πόδια ή σηκώνεται όρθιο την ώρα του φαγητού ή της τάξης. • Τρέχει ή σκαρφαλώνει σε στιγμές που δεν ταιριάζει, σαν να «κινείται με μοτέρ». • Μιλάει ακατάπαυστα, απαντάει πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση και διακόπτει τους άλλους. • Δυσκολεύεται πολύ να περιμένει τη σειρά του στο παιχνίδι ή στην ομάδα.

🩺 Οι 3 Χρυσοί Κανόνες των Ειδικών: Πότε ΔΕΝ είναι απλή ζωηράδα; Οι πανεπιστημιακοί παιδοψυχίατροι και αναπτυξιολόγοι εξετάζουν τρεις αυστηρές προϋποθέσεις πριν μιλήσουν για ΔΕΠΥ: 1️⃣ Διάρκεια: Τα χαρακτηριστικά αυτά δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά (π.χ. λόγω μιας αλλαγής στο σπίτι), αλλά επιμένουν σταθερά για τουλάχιστον 6 μήνες. 2️⃣ Πολλαπλά περιβάλλοντα: Εμφανίζονται σε τουλάχιστον δύο διαφορετικά πλαίσια (π.χ. και στο σπίτι ΚΑΙ στο σχολείο/νηπιαγωγείο). Αν ένα παιδί δυσκολεύεται μόνο σε ένα μέρος, οι ειδικοί ψάχνουν άλλους παράγοντες. 3️⃣ Λειτουργικότητα: Οι δυσκολίες αυτές κουράζουν πραγματικά το ίδιο το παιδί στη μάθηση, στις φιλίες ή στην καθημερινή οικογενειακή ζωή.

🌱 Πώς υποστηρίζουμε αυτά τα συμπτώματα στην πράξη με το SynapsePlay: Οι 4 κατηγορίες παιχνιδιών του SynapsePlay («Μάτια Ντετέκτιβ», «Σκέψου & Σχεδίασε», «Σταμάτα & Διάλεξε», «Κινήσου & Φτιάξε») έχουν σχεδιαστεί πάνω ακριβώς σε αυτούς τους πυλώνες, ώστε το παιδί να εξασκεί την οπτική προσοχή, την ακουστική μνήμη και το «φρένο» της παρόρμησης μέσα από 10 λεπτά ήρεμου παιχνιδιού!